Oosterwold

Almere Oosterwold is een voorbeeld van grensverleggende, organische gebiedsontwikkeling. Ruimtelijke kwaliteit is hier ontstaan uit het streven naar maximale ontwerpvrijheid en zelforganisatie. Het project beslaat circa 4.300 hectare tussen Almere en Zeewolde. Het plan is ontwikkeld door de gemeente Almere, Rijksvastgoedbedrijf en MVRDV. Zij presenteerden in 2011, onder de naam Freeland, de ontwikkelstrategie voor het gebied. In Oosterwold bepalen bewoners zelf hoe woning, tuin, bedrijf en zelfs de infrastructuur eruitziet. Er is geen klassiek stedenbouwkundig plan of welstandsbeleid. In plaats daarvan geldt het principe dat (bijna) alles mag, maar dat het wel zelf geregeld dient te worden. Dit heeft geleid tot een gevarieerd landschap van woningen, stadslandbouw, collectieve voorzieningen en groene zones. Stad en natuur lopen vrijwel naadloos in elkaar over.

De planvorming begon rond 2011. De eerste bouwinitiatieven dateren uit 2015. De ontwikkeling verloopt gefaseerd en adaptief. Naar verwachting wordt de ontwikkeling rond 2035 afgerond. In de eerste fase worden circa 5.000 woningen gerealiseerd. Bewoners zijn verantwoordelijk voor de aanleg van eigen wegen, waterbeheer, energievoorziening en afvalverwerking. Deze aanpak leidt tot een hoge mate van betrokkenheid en duurzaamheid. In de tweede fase van het project is besloten dat de riolering door de gemeente wordt aangelegd. Tevens zijn in deze fase ook plekken voor sociale voorzieningen aangewezen. De ruimtelijke kwaliteit ontstaat hier niet door centrale regie. Het is de optelsom van talloze individuele initiatieven die samen een levendig, groen en divers woonlandschap willen vormen. Het project is een internationaal voorbeeld van 'evolutionaire urbanisatie'. Het laat zien hoe vrijheid en verantwoordelijkheid kunnen leiden tot een verrassend en veerkrachtig woongebied.