Kop van Zuid

De Kop van Zuid is een iconisch voorbeeld van stedelijke herontwikkeling van een waterfront. Daarbij is de ruimtelijke kwaliteit ontstaan door het verbinden van de noord en zuidoever en door de inzet op architectuur, infrastructuur, voorzieningen en openbare ruimte. Met het project is een relatief verlaten havengebied in een hoogstedelijk woon-, werk- en recreatiegebied veranderd. De planvorming kwam op stoom in de late jaren 80. Riek Bakker zag als directeur Stadsontwikkeling het potentieel van het gebied voor de hele stad. Samen met Teun Koolhaas werd het stedenbouwkundig masterplan opgesteld. Dit werd in 1991 door de gemeenteraad vastgesteld. Het ontwerp voorziet in een programmatische mix van circa 5.000 woningen, 380.000 m2 kantoren, 50.000 m2 culturele en recreatieve voorzieningen, en 3.500 m2 winkelruimte.

De uitvoering begon in de jaren 90 en loopt tot op heden. De opzet blijkt ook een robuuste basis te zijn voor een verdere doorontwikkeling en verdichting. De ruimtelijke kwaliteit wordt in belangrijke mate gegenereerd door een grote architectonische diversiteit met gebouwen van toparchitecten zoals Ben van Berkel, Rem Koolhaas, Hans Kollhoff, Alvaro Siza, Renzo Piano, Mecanoo en MVRDV. Ook de herbestemming van erfgoed speelt een belangrijke rol, zoals Hotel New York, het voormalige hoofdkantoor van de Holland-Amerika Lijn. Daarnaast zijn de verbindingen tussen Zuid en het centrum van de stad versterkt. Een nieuw metrostation bij het Wilhelminaplein en de Erasmusbrug, waarover ook een tramlijn loopt, zijn hier de symbolen van. Levendige pleinen en kades, culturele voorzieningen (Nieuwe Luxor) en de waterfrontontwikkeling met een jachthaven, maken het gebied tot een aantrekkelijke bestemming. De ontwikkeling heeft er tevens toe geleid dat voorheen geïsoleerde stadswijken als Afrikaanderwijk en Katendrecht beter verbonden zijn met de stad.