Haverlei

Haverleij is een woonproject dat ruimtelijke kwaliteit genereert door het mengen van architectonische identiteit, landschappelijke inpassing en lage dichtheden om een hoogwaardige woonomgeving te creëren. De planvorming begon in 1996. Een belangrijk doel achter het plan was om goedverdienende inwoners binnen de gemeentegrenzen te behouden. De uitvoering startte in 2000 en werd afgerond in 2023. Het stedenbouwkundig ontwerp is van Sjoerd Soeters die samenwerkte met landschapsarchitect Paul van Beek. De ontwikkeling vond plaats door Haverleij B.V., een samenwerking van de gemeente met Bouwfonds en Heijmans.

Het project omvat circa 1.000 woningen die op een terrein van 225 hectare staan. Het resulteerde in een uitzonderlijk lage dichtheid die ongeveer een zevende van een gemiddelde Vinexwijk bedraagt. Het stedenbouwkundig plan was daarmee een alternatief voor de Vinexaanpak. Het concept van de kasteelachtige woonclusters draait om het idee van compacte bebouwing waardoor maximaal landschap overblijft om op uit te kijken, in te wandelen of golf te spelen. Elk kasteel heeft een eigen architectonische identiteit waar ook de bewoners zich aan spiegelen. Het plan resulteerde in één vestingstadje Slot Haverleij en negen afzonderlijke 'kastelen'. Elk daarvan is ontworpen door een andere architect. Tot de betrokken architecten behoren Jo Crepain, Kees Kaan, Michael Graves, Rob Krier, Lucien Lafour en Adolfo Natalini. Sjoerd Soeters ontwierp zelf ook drie clusters. De kastelen zijn strategisch in het landschap geplaatst. Ze grenzen aan bosranden, rietvelden of weilanden en zijn daarmee verbonden via oprijlanen en ophaalbruggen. Hierdoor ontstaat er een sterk contrast tussen bebouwing en natuur, wat de ruimtelijke beleving versterkt. Slechts 10 procent van het gebied is bebouwd. Het restende terrein is ingericht als park, bos en golfbaan, wat bijdraagt aan zowel biodiversiteit als recreatie.